-0° Az bulutlu
  • EURO 6.64
  • DOLAR 6.12

Trak Tinselliğinin Yansımaları

Güncel - 26 Ağustos 2019 13:12 A A


Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Engin Beksaç, ‘Trak tinselliğinin yansımaları’ ile ilgilli gazetemiz GERÇEK’e konuştu.

Trak veya Trakya tanımlamaları Yunanlılar ve “Klasik Dünya” topluluklarının kullandığı terimler olduğunu ifade eden Beksaç;” Esasında bu gün bizim Trak dediğimiz insanların kendi sosyal oluşumlarını tanımlarken kendi kabile veya alt-kabile adlarıyla birlikte, klan ve aile adlarını kullanmış oldukları anlaşılmaktadır.

Trakların yaşadığını bildiğimiz bölgelere bu gün onlara izafeten Trakya adı verilmektedir.

Hayvancı yaşam biçiminden güç alan bir dünya görüşünden kaynaklanması nedeniyle doğayla bütünleşen sunakların Trak yaşamında yeri büyüktür. Çok yönlü bağlayıcı oluşumuyla topluluğun veya ulusun kimliğini ve bütünlüğünü sağlayan dini ve tinsel merkez olarak sunaklar toplulukların ana ve can alıcı merkezleridir.

Trakya’nın Trak kültür mirasıyla ilgili bir yönünü oluşturan “Sunaklar” ve “Kutsal Alanlar” Trak ruhunu anlamamıza yardımcı olacak en önemli anıtlardır. Bu tip kutsal mekânların diğer Balkan örnekleri ışığında iki tipini teşhis etmek mümkün olmaktadır.

Her şeyin gelip geçici olduğu Trak evreninde ana sabit noktalar ve evren çevriminin mihrak noktaları olduğu kadar sunaklar sosyal ve politik düzen ve çevre çevriminin de işlev ve gerçeğini tayin eden sabit mihraklardır. Sunaklar gelip geçici yaşam mekânlarından çok, kutsal ve atalarla gelecek arasında olduğu kadar, yaşananla yaşanan ötesinde bir bağlantı noktasında gerçek savunmayı hak eden bir konumdadır.” dedi.

Atların Traklar için önemli olduğunun altını çizen Beksaç; “Trak tümülüsleri Makedonya ve diğer topluluklardan farklı ayinler ve dini oluşumların sonucu oluşan bir nitelik arz eder. Bu Tümülüsler içindeki küller veya at kalıntıları çeşitli amaçlarla gerçekleştirilmiş bulunan dini ayinlerin kalıntılarıdır. Çok sayıda at kalıntısının çıkması da Trak şeflerinin çok sevdikleri atlarını gömmek için değildir. Burada atın Trak ve Eski Indo-Aryen dünya görüşü ve inanç sisteminde derin kök salmış bir durumun sonucu olarak önemli bir sembolik objeye dönüştüğü gözlenmektedir. Bu noktada dikkat edilmesi gereken en önemli husus, atın en kutsal ve seçkin kurbanlar sınıflamasında insandan sonra en önemli niteliği taşımasındandır.

Bu dini ve defin ritüelleri dışında, tümülüslerin diğer bir yönü de onların peyzaj ve topluluk yaşam alanı ve kutsal bölge ile sınır belirleyici rollerinin olmasıdır. Bunlar dışında tümülüslerin bir kısmı, başlı başına bir sembol olarak işlev görmüş “Hieron Oros ” yani “Evren Dağı” olarak Trak kozmolojisi ve ayinle ilgili sistemi içinde önemli bir kozmik rol oynamasıdır. Bu noktada tümülüsler arkeo-astronomik açıdan da değerlendirilebilecek önemli bir gösterge olarak, Antik kayıtlardan iyi bir biçimde takip edilen törensel bir yapı tipi de oluşturmuştur.

Çoğu soyulmuş veya ağır biçimde tahribata uğramış durumlarda bulunan tümülüslerin yapılan araştırmalar ışığında elde edilen sonuçlara göre daha eski ve orijinal Trak niteliği gösterenlerinin önemli bir bölümü içinde Megalitik dolmen niteliği gösteren tipleri ortaya çıkacağı bir gerçektir.” diye konuştu.

Trakların ayin yerlerinin yüksek kayalıklar ile su kenarlarının seçmesini ilginç bulan Beksaç açıklamasının devamında şunları kaydetti:”En ilginç oluşumlardan biri yüksek tepeler ve ulaşılması güç yüksek yerler üzerinde şekillenen ve daha çok doğal kaya oluşumlarını kullanan etrafı yığma taşlarla çevrili geniş kutsal mekanlar ile yine yüksek kayalıklar veya tepe oluşumları üzerinde hazırlanmış platformlar ve bunları aşağıdaki alanlara ve daha çok da hemen yakında bulunan akarsu veya diğer suya dayalı oluşumlara bağlayan kayadan oyma merdivenlerdir.

Trak ayinlerinde çok önemli bir obje olan ve gök ile yer arasındaki ilişkiyi sembolize eden bu tip merdivenlerin rahipler veya rahip krallar tarafından kullanıldığı ve bu tip merdivenlerin ahşap örneklerinin bazı durumlarda tümülüsler üzerinde bulunduğu da bilinmektedir. Bu durum Trak dünya görüşü ve Ktonik dini dönüşüm sistemi için yeraltından göklere uzanan bir bağ ve aynı zamanda üst sınıflar ve alt sınıflar arasındaki rahiplik kurumunun dengeleyici rolüyle özdeşen sembollerdir. Bu tip sunaklar dışında kaya nişleriyle kendisini gösteren ve gizli törenler ve ayinler için kaya yüzeylerinde açılmış nişler oluşturma geleneğinin örnekleri yanında kaya yüzeylerinde oluşturulmuş daire biçiminde Güneş sembollerine de rastlanmaktadır.

Bu noktada, tümülüslerin dışındaki nekropoller konusu da benzer bir durum arz etmektedir. Aynı zamanda, önemli bir yüzey araştırması ve kazı çalışması konusu olan Trakya’nın Megalitik Anıtları da ilgi çekicidir. Bu noktada, Trak dönemine sokulmaya çalışılan ve menhir olarak adlandırılan dikili taşlar konusu önemli bir yanılgıyı da beraberinde getirmiştir. Bu dikili taşların Trak döneminden çok Orta Çağ süreci ve özellikle de Trakya’daki İlk Türk İskânlarından başlayan bir kullanım silsilesi içinde değerlendirilmesi gereken Yörük ve Sipahi mezarlıkları olduğu anlaşılmaktadır. Bu noktada da, bu insanların da beraberlerinde çok eskilere giden bir dikili taş geleneğini beraberlerinde getirmiş olduklarını unutmamak gerekir.”

“Traklar için ölümsüzlük inancı çok güçlüdür” diyen Beksaç son olarak şunları aktardı: “Yaşamın temelidir. Yaşamın özü ölümsüzlük üzerine kurulmuştur. Ama bu ölümsüzlük Eski Mısırda olduğu gibi ayni bedene geri dönüşle değil, ruh göçü süreçlerinin ardından ulaşılan metafizik bir nitelik taşımaktadır. Bu nedenle de bir tür maske olan bedenin Eski Mısırdaki gibi özenle korunmasına da gerek yoktur. Bilakis bu acılar ve sınavlar dünyasındaki bitirilen aşamasından kurtulmak için ölüm önemli bir kurtuluş yolu ve yeni ruhsal deneyimlere açılan bir kapıdır. Bu inancın sonucu olarak eski maddi bedenin yani geçici olarak kullanılan maskenin ortadan kaldırılması, bizzat ruhun yeni deneyimler kazanması için özgür kalmasına imkân tanımaktadır. Yakma geleneği bu nedenle birçok Demir Çağı toplumu gibi önemli bir tercih sebebi olarak maddi dünyanın kirlenmişliğinden ruhun arınması içi temel bir arındırıcı nitelik taşımaktadır.

Bu Ktonik inanç sistemi içinde ölümsüzlük biçimsel olarak değil ruhsal olarak kazanılabilen ve sonsuz ölüm ötesi süreçlerle gerçeğini bulan metafizik bir olaydır. Maddenin ruhani olguyu geçerli ve işlevsel kılan sembolik nitelikleri ötesinde geçici âlemde fazla bir geçerliliği de yoktur. Maddi olgular sadece sembolik yansımalarıyla metafizik olanın bir yansılamıdır. Metafizik derinliğiyle tinsel dinamizmi benimsediği için, Trakların kültür miraslarını algılamak gerçek değerlerini tayin etmek ve bütünüyle bu kültürü anlamak bizim gibi her şeyi maddeye dayalı kültürler için zordur. Trakların materyal kültür mirası Klasik Arkeologların Antik çağ anlayışında geçerli olan temel kültürel verileri olan mermer ve taş binalardan uzak, dinsel ve tinsel ihtiyaçlara cevap verebilecek nitelikteki üretimi sergileyen oluşumlara açıktır. Daha çok da doğayla bütünleşen basit olmasına rağmen, kutsallığı nedeniyle seçkinleşen göz alıcı objeler ve toplumsal dinamiği sağlayan, idari sistemin akışını tayin eden değiş tokuş ve hediye verme geleneğini desteklenen objelerden oluşmuştur.” Kadriye TUNÇ

Bu haber 424 kez okundu.
Güncel - 13:12 A A
BENZER HABERLER

YORUM BIRAK

YORUMLAR

Hiç yorum yapılmamış.

YAZARLARIMIZ

  • Barınak mı?

    Dünya’da insan ve hayvan hakları ihlalleri sürekli yapılmaktadır. İnsanın ve hayvanın özgür yaşam hakkının ihlal edildiği bir dünyada; insan haklarından, demokrasiden söz etmek gereği tekrar tekrar kendini gerekli kılıyor. Hayvan, demokratik olarak hakkını arayacak yetilerden mahrumdur. Oy hakkı yok. Seçme hakkı yok. Seçilme hakkı yok. İnsanın kendisini sevdiğini hissederse ona yaklaşır. İnsan da böyledir. Sevgiden […]
  • FOMOSapiens

    Merhaba sevgili okurlar, bu yazımda daha öncede bahsettiğim bir kavramdan FOMO (Fear of Missing Out) yani sosyal medyada gelişmeleri kaçırma korkusunu ele alacağım. Kelime olarak 2013 yılında Oxford sözlüğünde yerini almıştır. Özellikle insanoğlunun teknolojik evriminde sosyal medyanın gücünün tartışılmadığı bir zamandayız. Fakat bu kadar sosyal medya ile zaman geçiren insanlar bunu neden yapıyor? Bu soru […]
  • Doğayı Rahat Bırakın Artık!

    280 haneli, 730 nüfuslu, bin 500 küçükbaş, 800 büyükbaş hayvan bulunan toplam 14 bin dönüm arazinin bulunduğu Uzunköprü’nün Kavacık Köyü… Tüm köy halkının karşı çıktığı halde ısrarla Kavacık Köyü’ne kurulmak istenen Uzunköprü Karma OSB’ye karşı Kavacık Köyü halkı köyüne sahip çıkıyor. Karadeniz’den Marmara Bölgesi’ne memleketin tüm yeşil alanlarını griye boyayan imar projeleri ile o bölgede […]
  • TAKAS DÖNEMİNİN KAYBEDENLERİ KAZANANLARI

    NBA için takas dönemi sona ermişken, takas döneminin kazanan ve kaybedenlerini içeren bir değerlendirme yerinde olabilir. Sezon ortası takımların kendi hedefleri doğrultusunda kadrolarındaki eksikleri giderdiği ve muhtemel senaryolarında daha iyi olmayı hedefledikleri bir dönemeç geride kaldı. Oyuncular da dahil bu süreçten ne kazandılar ve ne kaybettiler kısmına göz atmak sezonun geri kalanında ne izleyebileceğimizi tahmin […]
  • CHP EDİRNE İL BAŞKANI VE YÖNETİMİNİ SEÇİYOR..

    1980 Faşist Darbesi sonucu 1982 Anayasası ve arkasından tüm kanunlar gibi Siyasi Partiler Kanunu, seçime ilişkin düzenlemeler her yapıda Demokratik yapılanmayı altüst ediyordu. Ve günümüze kadar ki uygulama, bir parti yapılanması içinde Siyasi Parti Karar Organları yerine karar ve sözün tek kişi Genel Başkanda toplanmasına yol açan bir gidiş… Buna karşı demokrasiyi savuran CHP’nin bu […]
  • MERT ÇİNGENE DERKİ;

    Mahallede Roman kadının biri kaynanasına o kadar çok kızmış ki, dayanamayıp avazı çıktığı kadar “Senin gibi kaynanayı yer yesin! Cadı karı! Açık havada sana yıldırım çarpsın!” diye bağırarak sitem ediyordu. Kaynanayı açık havada yıldırım çarpar mı bilinmez ama ben yine Roman meselesinde çarpıcı gerçekleri belki son kez yazma gereği duyuyorum. Bazıları alınır mı gücenir mi […]
  • DÜŞMANIN BİRÇOK YÜZÜ VARDIR AMA TEK BİR İSMİ VAR…

    Bir parkurda yaşar gibi yaşadığımız 2019’u geride bıraktık. Tekrarlanarak yaşanan İstanbul seçimlerinin toplum üzerinde yarattığı olumsuz baskının enerjiye dönüşerek sandıkta yansımasını izlerken; yeni günlere umutla bakmaya başladık. 2013’teki isyanın farklı boyutta yansımasıydı sandık sonuçları. Kapının aralanmasının nihai zafere götürdüğünü söylemek mümkün değil elbette! Emeklilikte yaşa takılanlardan, yılın sonunda asgari ücrete yaptıdığı iddia edilip yapılmayan zammın […]
TAKIMLAR O G B M A Y Av P
1.DG Sivasspor21126340 241642
2.Trabzonspor20125345 202541
3.M.Başakşehir21117340 221840
4.Ayt. Alanyaspor21116441 202139
5.Galatasaray21116435 171839
6.Fenerbahçe21115540 241638
7.Beşiktaş21113734 27736
8.Göztepe2086625 22330
9.Gaziantep FK2176831 35-427
10.Y.Malatyaspor2066834 29524
11.Denizlispor2166921 29-824
12.Çaykur Rizespor20731021 30-924
13.Gençlerbirliği21561030 39-921
14.İH Konyaspor2148916 27-1120
15.Antalyaspor21471020 38-1819
16.Ankaragücü21381018 37-1917
17.Kasımpaşa21441328 46-1816
18.İM Kayserispor21261321 54-3312

HAVA DURUMU

25 Şubat 2020 SALI
-1°
  • ÇAR 16.3°
  • PER 16.5°
  • CUM 11.9°

DÖVİZ KURLARI

  • BIST 114.789
    -1,75%
  • ALTIN 325.78
    -0,12%
  • DOLAR 6.119
    0,08%
  • EURO 6.642
    0,07%

ŞANS OYUNU SONUÇLARI