13° Az bulutlu

Trak Tinselliğinin Yansımaları

Güncel - 26 Ağustos 2019 13:12 A A


Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Engin Beksaç, ‘Trak tinselliğinin yansımaları’ ile ilgilli gazetemiz GERÇEK’e konuştu.

Trak veya Trakya tanımlamaları Yunanlılar ve “Klasik Dünya” topluluklarının kullandığı terimler olduğunu ifade eden Beksaç;” Esasında bu gün bizim Trak dediğimiz insanların kendi sosyal oluşumlarını tanımlarken kendi kabile veya alt-kabile adlarıyla birlikte, klan ve aile adlarını kullanmış oldukları anlaşılmaktadır.

Trakların yaşadığını bildiğimiz bölgelere bu gün onlara izafeten Trakya adı verilmektedir.

Hayvancı yaşam biçiminden güç alan bir dünya görüşünden kaynaklanması nedeniyle doğayla bütünleşen sunakların Trak yaşamında yeri büyüktür. Çok yönlü bağlayıcı oluşumuyla topluluğun veya ulusun kimliğini ve bütünlüğünü sağlayan dini ve tinsel merkez olarak sunaklar toplulukların ana ve can alıcı merkezleridir.

Trakya’nın Trak kültür mirasıyla ilgili bir yönünü oluşturan “Sunaklar” ve “Kutsal Alanlar” Trak ruhunu anlamamıza yardımcı olacak en önemli anıtlardır. Bu tip kutsal mekânların diğer Balkan örnekleri ışığında iki tipini teşhis etmek mümkün olmaktadır.

Her şeyin gelip geçici olduğu Trak evreninde ana sabit noktalar ve evren çevriminin mihrak noktaları olduğu kadar sunaklar sosyal ve politik düzen ve çevre çevriminin de işlev ve gerçeğini tayin eden sabit mihraklardır. Sunaklar gelip geçici yaşam mekânlarından çok, kutsal ve atalarla gelecek arasında olduğu kadar, yaşananla yaşanan ötesinde bir bağlantı noktasında gerçek savunmayı hak eden bir konumdadır.” dedi.

Atların Traklar için önemli olduğunun altını çizen Beksaç; “Trak tümülüsleri Makedonya ve diğer topluluklardan farklı ayinler ve dini oluşumların sonucu oluşan bir nitelik arz eder. Bu Tümülüsler içindeki küller veya at kalıntıları çeşitli amaçlarla gerçekleştirilmiş bulunan dini ayinlerin kalıntılarıdır. Çok sayıda at kalıntısının çıkması da Trak şeflerinin çok sevdikleri atlarını gömmek için değildir. Burada atın Trak ve Eski Indo-Aryen dünya görüşü ve inanç sisteminde derin kök salmış bir durumun sonucu olarak önemli bir sembolik objeye dönüştüğü gözlenmektedir. Bu noktada dikkat edilmesi gereken en önemli husus, atın en kutsal ve seçkin kurbanlar sınıflamasında insandan sonra en önemli niteliği taşımasındandır.

Bu dini ve defin ritüelleri dışında, tümülüslerin diğer bir yönü de onların peyzaj ve topluluk yaşam alanı ve kutsal bölge ile sınır belirleyici rollerinin olmasıdır. Bunlar dışında tümülüslerin bir kısmı, başlı başına bir sembol olarak işlev görmüş “Hieron Oros ” yani “Evren Dağı” olarak Trak kozmolojisi ve ayinle ilgili sistemi içinde önemli bir kozmik rol oynamasıdır. Bu noktada tümülüsler arkeo-astronomik açıdan da değerlendirilebilecek önemli bir gösterge olarak, Antik kayıtlardan iyi bir biçimde takip edilen törensel bir yapı tipi de oluşturmuştur.

Çoğu soyulmuş veya ağır biçimde tahribata uğramış durumlarda bulunan tümülüslerin yapılan araştırmalar ışığında elde edilen sonuçlara göre daha eski ve orijinal Trak niteliği gösterenlerinin önemli bir bölümü içinde Megalitik dolmen niteliği gösteren tipleri ortaya çıkacağı bir gerçektir.” diye konuştu.

Trakların ayin yerlerinin yüksek kayalıklar ile su kenarlarının seçmesini ilginç bulan Beksaç açıklamasının devamında şunları kaydetti:”En ilginç oluşumlardan biri yüksek tepeler ve ulaşılması güç yüksek yerler üzerinde şekillenen ve daha çok doğal kaya oluşumlarını kullanan etrafı yığma taşlarla çevrili geniş kutsal mekanlar ile yine yüksek kayalıklar veya tepe oluşumları üzerinde hazırlanmış platformlar ve bunları aşağıdaki alanlara ve daha çok da hemen yakında bulunan akarsu veya diğer suya dayalı oluşumlara bağlayan kayadan oyma merdivenlerdir.

Trak ayinlerinde çok önemli bir obje olan ve gök ile yer arasındaki ilişkiyi sembolize eden bu tip merdivenlerin rahipler veya rahip krallar tarafından kullanıldığı ve bu tip merdivenlerin ahşap örneklerinin bazı durumlarda tümülüsler üzerinde bulunduğu da bilinmektedir. Bu durum Trak dünya görüşü ve Ktonik dini dönüşüm sistemi için yeraltından göklere uzanan bir bağ ve aynı zamanda üst sınıflar ve alt sınıflar arasındaki rahiplik kurumunun dengeleyici rolüyle özdeşen sembollerdir. Bu tip sunaklar dışında kaya nişleriyle kendisini gösteren ve gizli törenler ve ayinler için kaya yüzeylerinde açılmış nişler oluşturma geleneğinin örnekleri yanında kaya yüzeylerinde oluşturulmuş daire biçiminde Güneş sembollerine de rastlanmaktadır.

Bu noktada, tümülüslerin dışındaki nekropoller konusu da benzer bir durum arz etmektedir. Aynı zamanda, önemli bir yüzey araştırması ve kazı çalışması konusu olan Trakya’nın Megalitik Anıtları da ilgi çekicidir. Bu noktada, Trak dönemine sokulmaya çalışılan ve menhir olarak adlandırılan dikili taşlar konusu önemli bir yanılgıyı da beraberinde getirmiştir. Bu dikili taşların Trak döneminden çok Orta Çağ süreci ve özellikle de Trakya’daki İlk Türk İskânlarından başlayan bir kullanım silsilesi içinde değerlendirilmesi gereken Yörük ve Sipahi mezarlıkları olduğu anlaşılmaktadır. Bu noktada da, bu insanların da beraberlerinde çok eskilere giden bir dikili taş geleneğini beraberlerinde getirmiş olduklarını unutmamak gerekir.”

“Traklar için ölümsüzlük inancı çok güçlüdür” diyen Beksaç son olarak şunları aktardı: “Yaşamın temelidir. Yaşamın özü ölümsüzlük üzerine kurulmuştur. Ama bu ölümsüzlük Eski Mısırda olduğu gibi ayni bedene geri dönüşle değil, ruh göçü süreçlerinin ardından ulaşılan metafizik bir nitelik taşımaktadır. Bu nedenle de bir tür maske olan bedenin Eski Mısırdaki gibi özenle korunmasına da gerek yoktur. Bilakis bu acılar ve sınavlar dünyasındaki bitirilen aşamasından kurtulmak için ölüm önemli bir kurtuluş yolu ve yeni ruhsal deneyimlere açılan bir kapıdır. Bu inancın sonucu olarak eski maddi bedenin yani geçici olarak kullanılan maskenin ortadan kaldırılması, bizzat ruhun yeni deneyimler kazanması için özgür kalmasına imkân tanımaktadır. Yakma geleneği bu nedenle birçok Demir Çağı toplumu gibi önemli bir tercih sebebi olarak maddi dünyanın kirlenmişliğinden ruhun arınması içi temel bir arındırıcı nitelik taşımaktadır.

Bu Ktonik inanç sistemi içinde ölümsüzlük biçimsel olarak değil ruhsal olarak kazanılabilen ve sonsuz ölüm ötesi süreçlerle gerçeğini bulan metafizik bir olaydır. Maddenin ruhani olguyu geçerli ve işlevsel kılan sembolik nitelikleri ötesinde geçici âlemde fazla bir geçerliliği de yoktur. Maddi olgular sadece sembolik yansımalarıyla metafizik olanın bir yansılamıdır. Metafizik derinliğiyle tinsel dinamizmi benimsediği için, Trakların kültür miraslarını algılamak gerçek değerlerini tayin etmek ve bütünüyle bu kültürü anlamak bizim gibi her şeyi maddeye dayalı kültürler için zordur. Trakların materyal kültür mirası Klasik Arkeologların Antik çağ anlayışında geçerli olan temel kültürel verileri olan mermer ve taş binalardan uzak, dinsel ve tinsel ihtiyaçlara cevap verebilecek nitelikteki üretimi sergileyen oluşumlara açıktır. Daha çok da doğayla bütünleşen basit olmasına rağmen, kutsallığı nedeniyle seçkinleşen göz alıcı objeler ve toplumsal dinamiği sağlayan, idari sistemin akışını tayin eden değiş tokuş ve hediye verme geleneğini desteklenen objelerden oluşmuştur.” Kadriye TUNÇ

Güncel - 13:12 A A
BENZER HABERLER

YORUM BIRAK

YORUMLAR

Hiç yorum yapılmamış.
Kütahya escort Mardin escort Van escort Yalova escort Şanlıurfa escort

YAZARLARIMIZ

  • DÜŞMANIN BİRÇOK YÜZÜ VARDIR AMA TEK BİR İSMİ VAR…

    Bir parkurda yaşar gibi yaşadığımız 2019’u geride bıraktık. Tekrarlanarak yaşanan İstanbul seçimlerinin toplum üzerinde yarattığı olumsuz baskının enerjiye dönüşerek sandıkta yansımasını izlerken; yeni günlere umutla bakmaya başladık. 2013’teki isyanın farklı boyutta yansımasıydı sandık sonuçları. Kapının aralanmasının nihai zafere götürdüğünü söylemek mümkün değil elbette! Emeklilikte yaşa takılanlardan, yılın sonunda asgari ücrete yaptıdığı iddia edilip yapılmayan zammın […]
  • ÇİNGENE AYRIMCILIĞI

    Ayrımcılık; “Yasama, yürütme ve yargı organları ile gerçek kişiler ile kamu ve özel tüzel kişilerin; cinsiyet, ırk, renk, dil, din, inanç, ulusal köken, etnik köken, cinsel kimlik, felsefi ve siyasi görüş, sosyal statü, medeni hal, hemşericilik, hamilelik, sağlık durumu, engellilik, yaş ve benzeri temellere dayalı olarak, düzenlenen hak ve özgürlüklerden, karşılaştırılabilir durumdakilere kıyasla eşit şekilde […]
  • CHP EDİRNE İL BAŞKANI VE YÖNETİMİNİ SEÇİYOR..

    1980 Faşist Darbesi sonucu 1982 Anayasası ve arkasından tüm kanunlar gibi Siyasi Partiler Kanunu, seçime ilişkin düzenlemeler her yapıda Demokratik yapılanmayı altüst ediyordu. Ve günümüze kadar ki uygulama, bir parti yapılanması içinde Siyasi Parti Karar Organları yerine karar ve sözün tek kişi Genel Başkanda toplanmasına yol açan bir gidiş… Buna karşı demokrasiyi savuran CHP’nin bu […]
  • Kafa Toplarında Mükemmelliğin Yeni Trend İsmi: Calvert-Lewin

    Premier Lig’te kafa vuruşlarına dair istatistiklerde ön plana çıkan ilginç bir isim var, Dominic Calvert-Lewin. Kafa vuruşları söz konusu olduğunda elit forvetlerin arasında geçiyor ismi. Bu sezon Lig’te hiçbir takımın Everton kadar fazla kafa golü skoru mevcut değil. Peki bu ismi havada bu kadar başarılı yapan ne?. The Atletic bu konuda bir araştırma yaparak Calvert […]
  • Emek ve Mücadelenin Günü

    Geçen sene bu zamanlar 1 Mayıs hazırlıkları içinde baharın gelişinin vermiş olduğu enerji ve motive ile zamanımız geçerken şimdi korona ve işsizlik mücadelesi içindeyiz. 2019 yılını arar,  2021 yılına da uzak olduğumuz bugünlerde pandeminin etkisiyle işçi sınıfının durumu gün geçtikçe zorlaşıyor. Psikolojik ve ekonomik olarak zor bir süreçten geçiyoruz ve bu durum salgının bitmesiyle de […]
  • YÜKSEKÖĞRETİMDE UZAKTAN EĞİTİM ŞART!

    Merhaba Sevgili Okurlar, Pandemi dönemi boyunca acı gerçeklerle karşılaştık. Bunlardan ilki kaçınılmaz insanın sonu olan ölüm. Dünya çapında birçok insan korona virüsü yüzünden hayatını kaybetti. Doğa bir nevi ona karşı yapılanları unutmadı. Umarım bir daha böyle üzücü olaylarla ve musibetlerle karşılaşmayız. Bu süreçte bir başka acı gerçek, eğitim sisteminde yaşanan aksaklıklar ve adapte olunamayan uzaktan […]
  • ÜCRETSİZ İZİN VE İŞÇİYİ KORUMA İLKESİNİN SONU !

    İş Hukukun en temel ilkelerinden biri “ İşçiyi koruma ilkesidir”. Diğer hukuk dallarından farklı olarak iş hukuku ayrıcalıklı bir hukuk dalıdır ve temelinde ekonomik olarak sistem karşısında güçsüz olan işçileri hukuki yönden koruma amacını taşımaktadır. Gelişen tarihi süreç içerinde iş hukukunun bu niteliği genel kabul görmüş ancak içeriğindeki işçi lehine olan düzenlemeler zaman zaman ekonomik […]
  • ÇOKLU BARO, HUKUK DEVLETİNİN SONU MU?

    Türkiye Cumhuriyeti tarihinde en önemli günlerden biri 16 Nisan 2017’‘de gerçekleşen halk oylamasıdır. Söz konusu oylamada yapılan Anayasa değişikliği ile adı “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi” olarak geçen ve içeriği ile “Seçimli Monarşi” olarak değerlendirilebilecek siyasal sistem değişikliği gerçekleşmiş oldu. Bazıları için olağan bir referandum ve demokratik bir değişiklik olarak algılan bu durum gerçek anlamda ise 29 Ekim […]
TAKIMLAR O G B M A Y Av P
1.Alanyaspor431011 1+1010
2.Fenerbahçe42204 2+28
3.Karagümrük42118 4+47
4.Galatasaray42115 2+37
5.BB Erzurumspor42116 4+27
6.Antalyaspor42114 2+27
7.Hatayspor42113 6-37
8.Göztepe41308 4+46
9.Kasımpaşa42023 2+16
10.Kayserispor42023 5-26
11.Konyaspor31204 1+35
12.Trabzonspor41215 505
13.Sivasspor31112 3-14
14.Gençlerbirliği31111 2-14
15.Beşiktaş41125 7-24
16.Yeni Malatya41123 7-44
17.Gaziantep FK40316 8-23
18.Ç. Rizespor40222 5-32
19.Denizlispor40221 6-52
20.MKE Ankaragücü30121 3-21
21.Başakşehir40130 6-61

HAVA DURUMU

21 Ekim 2020 ÇARŞAMBA
12°
  • PER °
  • CUM °
  • CTS °

DÖVİZ KURLARI

  • BIST -
    -
  • ALTIN
    -
  • DOLAR
    -
  • EURO
    -

ŞANS OYUNU SONUÇLARI