Az bulutlu
  • EURO 6.64
  • DOLAR 6.12

‘Edebiyatın Kendine Özgü Bir Akışı Vardır’

Güncel - 26 Ağustos 2019 13:23 A A

Şair Ali Günvar ile kitapları hakkında söyleyişi gerçekleştirdik.
Sizi tanıyabilir miyiz?
1953 yılında İzmir’de doğdum. Baba tarafımdan Girit ve Ermenek, anne tarafımdan da Kafkaslar ve Kayı Yörüklerinden gelen bir ailem var. Ortaokulu İzmir, St. Joseph Fransız Ortaokulunda, Liseyi İstanbul Robert College’da okudum. İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesinden mezun oldum. Lisansüstü eğitimimi de aynı okulda tamamladım.
1977 yılından beri yazı ve şiirlerim Türkiye’de çeşitli dergilerde yayınlandı. Beş şiir kitabım (Çarpık Hüzünler Kantatı, Anthropomorphus, Eyzan, Nisyan Rapsodi, Ricatlar Kitabı) ve bir de edebiyat ve şiir üzerine yazılarımın bir bölümünün toplandığı (…Doğru Yazılar) adlı kitabım var.
Ali Günvar kaç yılında yazmaya başlamıştır?
Ali Günvar yazmayı öğrendiğinden beri yazmıştır. Ancak ilk yayınlanma 1977 yılında Birikim Dergisi’nde Hilmi Yavuz’un “Doğu Şiirleri” kitabı üzerine yazmış olduğum eleştiri yazısıyla olmuştur.
Neden yazmaya başlamıştır?
Yazmak benim için zihnimin içinde yeni şeyler keşfedebilmek maksadıyla giriştiğim bir serüven olmuştur her zaman. Bu da yazdığım her yazıyı, kurguladığım her şiiri kendi zihinsel kalıplarımı kırmaya ve yenilemeye matuf bir ürün haline getirdi. Böylece hem zihnimi, hem kendimi, hem de düşünme biçimlerimi kozmogonik, toplumsal ve bireysel düzlemlerde yenileme fırsatlarını yakalamaya çalıştım. Ürünlerimi ancak bu şekilde sanat olma ve insanlığın bediî hallerini yakalama düzeyine çıkarabildim.
1980 kuşağı sonrası şairi olarak sanırım yanlış söylemiyorumdur Türk şiirinde yerinizi aldınız. İlk kitabınızda –Çarpık Hüzünler Kantatı (1984)– şiirlerinizin çıkış noktası neydi?Önce bu 1980 kuşağı tanımlamasını reddederek işe başlamak istiyorum. Zira Türk Edebiyatını o yıllarda adeta gelenek haline gelmiş ve on yılda bir tekrarlanan seri askeri darbeler ile ilişkilendirme ve tasnif etme hastalığından kurtulmak gerekiyor. Edebiyat, her ne kadar siyaset ile ilişkili bir sanat ise de, siyasetten farklı ve kendine özgü yapısı olan bir alandır. Öyle Tanzimat Fermanı’nın okunmasının ertesi günü Tanzimat Edebiyatı, Cumhuriyet’in ilanının ertesi günü de Cumhuriyet sonrası edebiyatı başlamaz. Edebiyatın kendine özgü bir akışı vardır ve o akış, siyasetten kabul ettiği kadarını, kabul ettiği ölçülerde alır.
Kaldı ki, 1980 sonrası şiirdeki dönüşüm o yıllarda yazan her şair tarafından benimsenmemiştir. Bu dönüşümü başlatan ve yüklenen şairlerin sayısı bir elin parmaklarını pek az geçer. O yıllarda yazan çoğu şairler daha önceki dönemin alışkanlıklarını sürdürmüşlerdir.
Çarpık Hüzünler Kantatı ve diğer şiir kitaplarım hep yukarıda sözünü ettiğim kendimle, kendi zihnimle hesaplaşma üzerine kuruludur. İlk şiir kitabımda zihnimde tartıştığım ana tema 1970’lerde hâkim olan, içinde yer aldığım, gençlik olaylarındaki düşünce ve duygu yapısı olmuştu. Kendisini marksist olarak niteleyen lâkin gerçekte marksizmden oldukça uzak, hatta Kemalizmden tek parmak öteye geçemeyen düşünce tarzı ile yaptığım içsel tartışmanın ürünüdür Çarpık Hüzünler Kantatı.
1980 kuşağı sonrası şiiri nasıl bir ortamda filizlenmiştir?
Sorudaki “kuşağı” kelimesini atlıyorum. Bizim şiirimiz bizden önceki şiir zevkinin modern idollerinin baş tacı edildiği Fransız modern şiir akımlarının etkisinden kurtulmuştur. Evet, hâlâ Baudelaire, Verlaine, Rimbaud saygı duyulan şairlerdir ama yanlarına dünya edebiyatından (özellikle Balkan, Anglosakson, Afrika, Latin Amerika, Çin, Japon, Arap ve Fars edebiyatları) daha pek çok saygın şair gelmiştir. Ayrıca bunların hiçbiri idollerimiz değil, göz seviyesinde konuşabildiğimiz, ahbaplık ettiğimiz, bizim gibi insanlardır.
Arkadaşlarım ve ben şiir yazmak için kendi yüksek şiir geleneğimizi terk ederek Fransız Edebiyatı’na rampa etmenin hiçbir “yenilikçi” ve “ilerici” karşılığı olmadığını anlamıştık. Bizden öncekilerin folklorik ve hazır bulunmuş dil yaklaşımından uzaklaştık. Modern Batı karşısında hiçbir kompleks duymadan, yüzyıllardır büyük bir birikim oluşturmuş olan Türk Edebiyatı’nın kendini yeniden üretebilen tertemiz ihtişamına sarıldık.
İkinci yeni şiirini nasıl değerlendirirsiniz?
Benim kanımca “İkinci Yeni” adı altında toplanan şairlerin oluşturduğu akım bir önceki soruya cevabımda sözünü ettiğim Fransız modern şiiri etkisiyle oluşmuş olan Tanzimat Şiirine (bana göre başlangıcı Şinasi – Ziya Paşa – Namık Kemal üçlüsü değil, Servet-i Fünun’dur) eklemlenmiş olan son halkadır. Modern Fransız şiirinin getirdiği yeniliklerin (!?) Türkçe içinde ulaşabileceği en son noktadır.
İkinci kitabınızla(Anthropomorphus) birinci kitabınız arasında bağ kurabilir misiniz?
Anthropomorphus da ilk kitabım gibi zihnimde ve duygularımda oturtmaya çalıştığım bir diğer tema (Rönesans) ile hesaplaşmam sonucunda ortaya çıkmıştır. Aydınlarımızın sürekli tekrarladığı “Türkiye Rönesansı yaşamadığı için geri kalmıştır” galatının üzerimdeki etkilerini silebilmek için antropomorfik düşünce ile zihnimde tartışmamın bir ürünü olarak ortaya çıkmıştır. Bu anlamda Çarpık Hüzünler Kantatı’nın adeta doğal bir devamı niteliğindedir.
Türkiye Yazar Birliği yılın şairi ödülünün verildiği Eyzan(1997) kitabınızda yanılmıyorsam Hz. Muhammed’e, Nebiye yazdığınız şiirle birlikte kitabınız hakkında bize söylemek isteyecekleriniz var mıdır?
Eyzan bir alıntılama terimidir. Günümüzde bir metne ya da kitaba referans yapıldığı zaman aynı metne referansın tekrarında Avrupa literatüründe ibid Türkçe literatürde age (adı geçen eser) anlamında kullanılan ifade, eski metinlerde “ve hüve eyzan” şeklinde idi. Bizim de alıntı yaptığımız ve yapacağımız metin bellidir.
O kitapta da yapmak istediğim ve gerçekleştirdiğimi düşündüğüm şey modern Türk şiirinde gelenekle neredeyse, yegâne bağlantı kuran kimse olarak gösterilen Yahya Kemal’in vazettiği yol ve metodun dışında bir bağlantı kurma metodunun ya da metotlarının da olabileceğini göstermekti. Ayrıca her ne kadar biçim ve sada olarak Yahya Kemalin kurduğu bağlantı çok önemli ise de muhteşem işçilik ve güzellikteki şiirlerinin muhtevası ve yapısı geleneksel ile oldukça mesafelidir.
Örneğin Yahya Kemal’de beyit kendi başına bir anlam evi olmaktan çok, daha büyük ve tek işlevli bir yapının bütünleşik odalarından biri gibidir. Eyzan’da bu anlamda eski başlı başına anlam evi olan beyit ve kıta yapılarına yaklaşılmıştır.
Yazdığınız şiir geleneğin devamı mıdır?
Yazdığım şiir geleneğin devamı değil, sevgili Bülent. Ancak geleneğe eklemlenen ve onunla kültürel ve dilsel köprüleri kuran ve gözeten bir şiirdir. Taklitçi bir gelenekçilik çok da makbul saydığım bir hal değil. Zira taklit zorlamadır ve şiiri gayri tabiî kılar. Bülent TÜSEN

Bu haber 185 kez okundu.
Güncel - 13:23 A A
BENZER HABERLER

YORUM BIRAK

YORUMLAR

Hiç yorum yapılmamış.

YAZARLARIMIZ

  • Barınak mı?

    Dünya’da insan ve hayvan hakları ihlalleri sürekli yapılmaktadır. İnsanın ve hayvanın özgür yaşam hakkının ihlal edildiği bir dünyada; insan haklarından, demokrasiden söz etmek gereği tekrar tekrar kendini gerekli kılıyor. Hayvan, demokratik olarak hakkını arayacak yetilerden mahrumdur. Oy hakkı yok. Seçme hakkı yok. Seçilme hakkı yok. İnsanın kendisini sevdiğini hissederse ona yaklaşır. İnsan da böyledir. Sevgiden […]
  • FOMOSapiens

    Merhaba sevgili okurlar, bu yazımda daha öncede bahsettiğim bir kavramdan FOMO (Fear of Missing Out) yani sosyal medyada gelişmeleri kaçırma korkusunu ele alacağım. Kelime olarak 2013 yılında Oxford sözlüğünde yerini almıştır. Özellikle insanoğlunun teknolojik evriminde sosyal medyanın gücünün tartışılmadığı bir zamandayız. Fakat bu kadar sosyal medya ile zaman geçiren insanlar bunu neden yapıyor? Bu soru […]
  • Doğayı Rahat Bırakın Artık!

    280 haneli, 730 nüfuslu, bin 500 küçükbaş, 800 büyükbaş hayvan bulunan toplam 14 bin dönüm arazinin bulunduğu Uzunköprü’nün Kavacık Köyü… Tüm köy halkının karşı çıktığı halde ısrarla Kavacık Köyü’ne kurulmak istenen Uzunköprü Karma OSB’ye karşı Kavacık Köyü halkı köyüne sahip çıkıyor. Karadeniz’den Marmara Bölgesi’ne memleketin tüm yeşil alanlarını griye boyayan imar projeleri ile o bölgede […]
  • TAKAS DÖNEMİNİN KAYBEDENLERİ KAZANANLARI

    NBA için takas dönemi sona ermişken, takas döneminin kazanan ve kaybedenlerini içeren bir değerlendirme yerinde olabilir. Sezon ortası takımların kendi hedefleri doğrultusunda kadrolarındaki eksikleri giderdiği ve muhtemel senaryolarında daha iyi olmayı hedefledikleri bir dönemeç geride kaldı. Oyuncular da dahil bu süreçten ne kazandılar ve ne kaybettiler kısmına göz atmak sezonun geri kalanında ne izleyebileceğimizi tahmin […]
  • CHP EDİRNE İL BAŞKANI VE YÖNETİMİNİ SEÇİYOR..

    1980 Faşist Darbesi sonucu 1982 Anayasası ve arkasından tüm kanunlar gibi Siyasi Partiler Kanunu, seçime ilişkin düzenlemeler her yapıda Demokratik yapılanmayı altüst ediyordu. Ve günümüze kadar ki uygulama, bir parti yapılanması içinde Siyasi Parti Karar Organları yerine karar ve sözün tek kişi Genel Başkanda toplanmasına yol açan bir gidiş… Buna karşı demokrasiyi savuran CHP’nin bu […]
  • MERT ÇİNGENE DERKİ;

    Mahallede Roman kadının biri kaynanasına o kadar çok kızmış ki, dayanamayıp avazı çıktığı kadar “Senin gibi kaynanayı yer yesin! Cadı karı! Açık havada sana yıldırım çarpsın!” diye bağırarak sitem ediyordu. Kaynanayı açık havada yıldırım çarpar mı bilinmez ama ben yine Roman meselesinde çarpıcı gerçekleri belki son kez yazma gereği duyuyorum. Bazıları alınır mı gücenir mi […]
  • DÜŞMANIN BİRÇOK YÜZÜ VARDIR AMA TEK BİR İSMİ VAR…

    Bir parkurda yaşar gibi yaşadığımız 2019’u geride bıraktık. Tekrarlanarak yaşanan İstanbul seçimlerinin toplum üzerinde yarattığı olumsuz baskının enerjiye dönüşerek sandıkta yansımasını izlerken; yeni günlere umutla bakmaya başladık. 2013’teki isyanın farklı boyutta yansımasıydı sandık sonuçları. Kapının aralanmasının nihai zafere götürdüğünü söylemek mümkün değil elbette! Emeklilikte yaşa takılanlardan, yılın sonunda asgari ücrete yaptıdığı iddia edilip yapılmayan zammın […]
TAKIMLAR O G B M A Y Av P
1.DG Sivasspor21126340 241642
2.Trabzonspor20125345 202541
3.M.Başakşehir21117340 221840
4.Ayt. Alanyaspor21116441 202139
5.Galatasaray21116435 171839
6.Fenerbahçe21115540 241638
7.Beşiktaş21113734 27736
8.Göztepe2086625 22330
9.Gaziantep FK2176831 35-427
10.Y.Malatyaspor2066834 29524
11.Denizlispor2166921 29-824
12.Çaykur Rizespor20731021 30-924
13.Gençlerbirliği21561030 39-921
14.İH Konyaspor2148916 27-1120
15.Antalyaspor21471020 38-1819
16.Ankaragücü21381018 37-1917
17.Kasımpaşa21441328 46-1816
18.İM Kayserispor21261321 54-3312

HAVA DURUMU

25 Şubat 2020 SALI
  • ÇAR 16.3°
  • PER 16.5°
  • CUM 11.9°

DÖVİZ KURLARI

  • BIST 114.789
    -1,75%
  • ALTIN 325.78
    -0,12%
  • DOLAR 6.119
    0,08%
  • EURO 6.642
    0,07%

ŞANS OYUNU SONUÇLARI