24° Parçalı bulutlu

Çingene Haklarını Konuştular

Bölge - 28 Nisan 2020 16:40 A A

Edirne Roman Eğitim Gönüllüleri Derneği ile Türkiye’de ilk defa çingene derneğini kuran, çingene mücadelesini başlatan, Lalapaşa ilçesinde uzun yıllardır ticaretle uğraşan Mustafa Taşçeviren ile Çingenelerin haklarını konuştu. Edirne Roman Eğitim Gönüllüleri Derneği başkanı Turan Şanlı konuşmaları şu şekilde aktardı.

“ÇİNGENE HAK SAVUNUCULARI ÇİNGENE MESELESİNİ KONUŞTUK.”

” ‘Su akar yatağını bulur’ Misali Türkiye’de ilk defa çingene derneğini kuran, çingene mücadelesini başlatan, yaşı seksenlere doğru uzanan, Lalapaşa ilçemizde uzun yıllardır ticaretle uğraşan değerli büyüğümüz Mustafa Taşçeviren ile evinde buluştuk. Gerçeği kendisi ile çingene meselesini konuştuğumuz çok günler olmuştur. ‘Dernekçilik gönül işidir. Çıkar beklersen bu işten hayır gelmez ‘ derdi.  Başımızda bela korona virüsüne karşı tedbir amaçlı fiziksel temasa dikkat ederek, ağızlarımızda koruyucu maskeler olmak üzere çingene meselesinin karanlığını nasıl aydınlığa çekebiliriz düşüncesi altında derin bir sohbete dalıyoruz. Mustafa Taşçeviren 45 yılını çingene mücadelesine veren biri olarak yaşadığı mutluluğu, bir o kadar da sayısız olumsuzluklar kendisinde umutsuzluk çöküntüsü altında sohbete dalıyoruz. Ticari yaşamından söz ediyoruz. “Lalapaşa ilçesinde en fazla vergi veren ticari işletmelerden biri bendim. 1977 yılında MSP döneminde Lalapaşa Belediye başkan adayı oldum. Çok az oyla seçimi kaybettim.’ diyerek söze başladı. Hafifte olsa ‘Çingeneler bile beni yeterince desteklemedi!’ diyerek sitem etti.

TÜRKİYE’DE İLK KURULAN DERNEK EDROM DEĞİL

Çingene meselesindeki sosyal sorunların daha da derinleştiği bir dönemde nedir Çingenelik? diye bir konuyu anlatmaya çalışırken; ‘Aklıma gelmişken sana söyleyeyim Ben bile çingene olduğumu sonradan öğrendim. 12 yaşlarında idim. Bizim ailede, hatta akrabalarımızdan hiçbiri çingenece bilmediğinden konuşan yoktu.  Uzunköprü Çöpköy o zamanlar bir nahiye idi. Babam nahiyede meclis üyesiydi. Başkanın izinli olduğu bir günde belediye ye vekâlet etme görevi verildi. Çöpköy’ ün iki ünlü ailelerin gençlerinin nikâh kıyma işlemini babam gerçekleştirecekti. Durumu öğrenen bu iki ailenin üyeleri babamın nikâhı kıyacak olma endişesi ağızdan ağza dolaşmaya başlamış. Babam çingene olduğundan evlenecek çiftleri uğursuzluk kaplayacak, yaşamları mutlu geçmeyecek diye sözler. Babama sorduğumda babam bizim çingene olduğumuzu söylemişti’  Çingenelere yönelik hurafeler ve toplumsal olumsuz ön yargılar gün yüzüne çıkıyordu.

Sıra Türkiye’de çingene sivil toplum örgütlenmesine geliyor. Zaten İkimizi de bir araya getiren Çingene oluşumuz ve çingene örgütlenme yapımız.  ‘İlk dernek EDROM olduğu söyleniyor ne dersin?’ soruma ‘2006 yılında ilk resmi Çingene Derneğini  kuranlardan biri benim. Romanların uğradığı ayrımcılık ve diğer sosyal sorunların çözümüne yönelik mücadeleyi kısa adı “ÇİNKAY”  olan Edirne Çingene kültürünü araştırma ve yardımlaşma Derneğidir.  Dernek kurmak için çok zorlandığım günler idi. Kimse bu konuda elini taşın altına koymak istemiyordu. Ticari işlerimin yoğunluğundan şimdi çeribaşı olan Fikri Ocak başkan, bende başkan yardımcısıydım. Yönetim kurulu üyesi Ramadan Özgostak ve diğer kardeşler vardı. Yapılan ilk genel kurulda yeni yönetimi oluşturduk. Dernek başkanı olması konusunda ısrar ettiğim Erdinç Çekiç, ne çingeneliği ne de Romanlığı kabul ediyordu. Neyse kendisini ikna edip kurduğum derneğin başkanı seçtik. Ben yine yönetim kurulu üyesi oldum. Git zaman gel zaman derken, derneğin adı bir anda ‘ROMAN’ oldu. Dernek nasıl oldu ise, birileri tarafından AB projeleri ile tanıştırılması sağlandı. Projenin Çingene toplumuna faydalı olacağına inanıyorduk. İstanbul’dan gelenler olmaya başladı. Roman olmayanların derneğe ilgisi artmaya başladı. Hatta Almanyalı bir gurbetçi kardeşimiz derneğe araç bağışlamak istemişti. Kurduğumuz derneğin tüzüğünde ‘bağış alabilir’  ibaresi olmadığından bu imkânı kullanamadık. Dernek yönetimi olarak içimizde AB projesi yürütme bilgisi olmadığından,  Roman olmayanlar projede görev almaya başladı. Yardım destekli kişiler içinde Hacer Faggo, Ana Oprisan bile vardı. Yürütülen projenin içeriği belli ama şeffaflık ve harcanan paralarla ilgili hesap verilebilirlik yoktu. Bu nedenle dernekten istifa ettim. Benden sonra dernekten kopuşlar başladı. Lalapaşa da yeni bir çingene derneği kurarak faaliyetler sürdürmeye çalıştım.  Daha sonra derneği kapatma kararı aldık.

DERNEĞİN ADININ ÇİNGENE OLMASINI RAHMETLİ KEMAL UNAKITAN İSTEDİ

Değerli büyüğümüze ‘Neden ilk kurduğunuz derneğin adını Çingene derneği olarak düşündünüz?’ soruma ‘Rahmetli Kemal Unakıtan derneğinizin adı çingene derneği olsun isteği üzerine oldu. (Kemal Unakıtan Türk siyasetçi ve ekonomist. 2002 ve 2008 yılları arasında Abdullah Gül ve Recep Tayyip Erdoğan tarafından kurulan hükümetlerde Maliye Bakanı olarak görev yapan Unakıtan, 2002 ve 2007 Türkiye genel seçimleri’nde AK Parti milletvekili olarak meclise girmiştir)  Kendisi ile eskiye dayalı tanışıklığım vardı. Yaşadığımız sorunları, ayrımcılık ile zorluklarla mücadele etmek istiyorsanız bir dernek kurmanız lazım ama adı ‘ÇİNGENE’ olmalı demişti.

Mustafa Taşçeviren’e 2009 yılında ilk Roman çalıştayını sorduğumda ”Katılımcı dernek başkanların bilgi yönünden yeterli donanımı yoktu. Dilimizin döndüğü kadar Romanların yaşadıkları sorunları anlatmaya çalıştık” dedi. Aradan 11 yıl geçmesinin ardından bugünkü Roman sivil toplum örgütlenmesini nasıl değerlendirirsin soruma; “Dernek olamayanların federasyon olmaları bir işe yaramaz. Çünkü kurumsal yapıları yok. Tüm Roman dernekleri bir çatı altında toplanmalı. Dernek başkanı olacak kişinin önce düzenli bir işi ve geliri olmalıdır. Bunun yanında aklı başında eğitimli hiçbir çıkar beklentisi olmayacak Roman gençlere hatta üniversite bitirmiş gençlere ihtiyacımız var. Demem şu; Roman meselesini çıkara dönüştürmeyecek olması lazım.  Roman derneklerinin aktif çalışmama, proje üretememe sorunu var. Kendi içimizde güven sorunları yaşıyoruz. Biz kendimize güvenmiyoruz. Roman olmayanlar nasıl bizlere güvenecek? Önce içimizdeki sorunları irdelemek zorundayız. Sen de biliyorsun, Lalapaşa TOKİ konutlarında oturan Roman vatandaşlarımız var. Halen daha apartman kültürünü geliştiremedik. Kurallara riayet edilmiyor. Eğitimde gelişme, kültürel anlayışımızdaki olumsuz davranışlarımızda değişim olmaz ise, ayrımcılığın önlenmesi ya da güvensizliğin kalkması mümkün olmayacaktır.  Hep yoksulluktan şikâyet ediyoruz. Ama bu konuda fazla da bir çaba sarf edilmiyor. İşin hep kolay tarafına bakıyoruz.”

Mustafa Taşçeviren, Çingene mücadelesini sessizce verdi. Sessizce derken, ekonomik ve siyasi çıkara dönüştürmeden. Medya görünürlüğünü kullanmak hiç istemedi. Belki de mücadelesinde yaşadığı bazen yalnızlık, bazen de Romanların kendi sorunlarına sahip çıkmadığından olsa gerek. Şimdilerde her zamanki ticari yaşamını sürdürüyor. Akşamları evinin balkonunda doğanın cıvıl cıvıl coşkusunu gözlemliyor. Kendi iç dünyasında ister istemez çingene sorunlarının hüznünü yaşıyor. Edirne Roman Eğitim Gönüllüleri Derneği kurulduğunda 2011 yılında kendisini ziyaret etmiştim. Meseleyi daha anlamaya, deneyimlerini öğrenme olanağı bulmuştum. Bir anlamda zor bir yol. ‘Kendini fazla yıpratma’ demesinin nedenini şimdi daha çok iyi anlıyorum. ‘Çingene meselesinde senin gibi dürüst ve samimi insanlar çok az. Kendi ekonomik gücünü bu konulara fazla harcama,  Kendine ve ailene zaman ayır’ demesindeki haklılığa hak vermemek mümkün değil. Meselenin sosyal gerçeklik üzerinden götürülmediği düşüncesindeyiz. Kendi cebimden bu mücadelede para harcadıysam, kendisinin de uzun soluklu mücadelede zamanını, emeğini, kendi parasını harcadığına inancım sonsuzdur. Biri/birileri çingene toplumu üzerinden beslenmeye devam ederken, diğer çingene dernek başkanlarının geneli tarafından çingene meselesi çamura dönüştürüldü. Siyasetten rant oluşturma, din ticaretine ortak olma, oy devşirme faaliyetlerine ortak olma….

Demokrasi temel hak ve özgürlük kavramlarına çoktan veda eden çingene örgütlenmelerinin büyük bir çoğunluğu birilerine mürit olmayı seçmişlerdir. Doğru çizgisini bozmayanlar olarak  ne İsa’ya ne de Musa’ya yaranma derdimiz olmadığından hep haklının yanında olmayı seçtik. Bir anlamda kimsenin marabası olmadan. Önümüze defalarca pişirilen aynı yemeği yemeye mecbur bırakıldığımız bu günlerde Mustafa Taşçeviren büyüğümüzün son sözleri üzücü de olsa Çingene meselesinin durumunu özetler niteliktedir. “Eğitim, sağlık, istihdam, barınma gibi sorunlar çözülemez ise, bu toplum güneşi göremez””

 

Bölge - 16:40 A A
BENZER HABERLER

YORUM BIRAK

YORUMLAR

Hiç yorum yapılmamış.
Kütahya escort Mardin escort Van escort Yalova escort Şanlıurfa escort

YAZARLARIMIZ

  • DÜŞMANIN BİRÇOK YÜZÜ VARDIR AMA TEK BİR İSMİ VAR…

    Bir parkurda yaşar gibi yaşadığımız 2019’u geride bıraktık. Tekrarlanarak yaşanan İstanbul seçimlerinin toplum üzerinde yarattığı olumsuz baskının enerjiye dönüşerek sandıkta yansımasını izlerken; yeni günlere umutla bakmaya başladık. 2013’teki isyanın farklı boyutta yansımasıydı sandık sonuçları. Kapının aralanmasının nihai zafere götürdüğünü söylemek mümkün değil elbette! Emeklilikte yaşa takılanlardan, yılın sonunda asgari ücrete yaptıdığı iddia edilip yapılmayan zammın […]
  • ROMANLARA YARANAMAYAN VALİ

    Romanların sosyo-kültürel farklılıkları toplumların ilgisini çektiği kadar tarihçilerin ve antropologların da inceleme konusu olmaya devam etmektedir. Anlaşılamama, kendilerine yönelik olumsuz önyargı tanımlamaları içinde sıkışıp kalmış durumdadır. Roman toplulukların sosyal ve kültürel farklılığı iyi analiz edilmediğinde soruna sağlıklı bir çözüm üretme olanağı mümkün olamayabiliyor. Tarihsel derinlikle sürekli dışlanan bu çingene topluluklarına devlet otoritesi gereken ilgiyi göstermemiştir. […]
  • CHP EDİRNE İL BAŞKANI VE YÖNETİMİNİ SEÇİYOR..

    1980 Faşist Darbesi sonucu 1982 Anayasası ve arkasından tüm kanunlar gibi Siyasi Partiler Kanunu, seçime ilişkin düzenlemeler her yapıda Demokratik yapılanmayı altüst ediyordu. Ve günümüze kadar ki uygulama, bir parti yapılanması içinde Siyasi Parti Karar Organları yerine karar ve sözün tek kişi Genel Başkanda toplanmasına yol açan bir gidiş… Buna karşı demokrasiyi savuran CHP’nin bu […]
  • Satranç Dünya Şampiyonu, Nasıl Fantasy Futbol’da Başarılı Olur?

    Geçtiğimiz sezon 2019’da Premier Lig Fantezi Futbol sezonunun şampiyonu tanıdık bir isim; Magnus Carlsen. 29 Yaşında Norveçli Dünya Satranç Şampiyonu. Satranç Mozart’ı olarak anılan bu isim Fantezi Lig’teki başarısı ile akıllara belirli bir yöntem takip etmiş olabileceği sorularını getiriyor. Benim de severek takip etmiş olduğum bu oyun, lig içerisinde oynanan karşılaşmalarda yer alacak sporcuların başarı […]
  • Emek ve Mücadelenin Günü

    Geçen sene bu zamanlar 1 Mayıs hazırlıkları içinde baharın gelişinin vermiş olduğu enerji ve motive ile zamanımız geçerken şimdi korona ve işsizlik mücadelesi içindeyiz. 2019 yılını arar,  2021 yılına da uzak olduğumuz bugünlerde pandeminin etkisiyle işçi sınıfının durumu gün geçtikçe zorlaşıyor. Psikolojik ve ekonomik olarak zor bir süreçten geçiyoruz ve bu durum salgının bitmesiyle de […]
  • YÜKSEKÖĞRETİMDE UZAKTAN EĞİTİM ŞART!

    Merhaba Sevgili Okurlar, Pandemi dönemi boyunca acı gerçeklerle karşılaştık. Bunlardan ilki kaçınılmaz insanın sonu olan ölüm. Dünya çapında birçok insan korona virüsü yüzünden hayatını kaybetti. Doğa bir nevi ona karşı yapılanları unutmadı. Umarım bir daha böyle üzücü olaylarla ve musibetlerle karşılaşmayız. Bu süreçte bir başka acı gerçek, eğitim sisteminde yaşanan aksaklıklar ve adapte olunamayan uzaktan […]
  • ÜCRETSİZ İZİN VE İŞÇİYİ KORUMA İLKESİNİN SONU !

    İş Hukukun en temel ilkelerinden biri “ İşçiyi koruma ilkesidir”. Diğer hukuk dallarından farklı olarak iş hukuku ayrıcalıklı bir hukuk dalıdır ve temelinde ekonomik olarak sistem karşısında güçsüz olan işçileri hukuki yönden koruma amacını taşımaktadır. Gelişen tarihi süreç içerinde iş hukukunun bu niteliği genel kabul görmüş ancak içeriğindeki işçi lehine olan düzenlemeler zaman zaman ekonomik […]
  • ÇOKLU BARO, HUKUK DEVLETİNİN SONU MU?

    Türkiye Cumhuriyeti tarihinde en önemli günlerden biri 16 Nisan 2017’‘de gerçekleşen halk oylamasıdır. Söz konusu oylamada yapılan Anayasa değişikliği ile adı “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi” olarak geçen ve içeriği ile “Seçimli Monarşi” olarak değerlendirilebilecek siyasal sistem değişikliği gerçekleşmiş oldu. Bazıları için olağan bir referandum ve demokratik bir değişiklik olarak algılan bu durum gerçek anlamda ise 29 Ekim […]
TAKIMLAR O G B M A Y Av P
1.Galatasaray22005 146
2.Alanyaspor22004 046
3.Göztepe21106 244
4.Karagümrük21105 234
5.Beşiktaş21104 224
6.Antalyaspor21103 124
7.Hatayspor21102 024
8.Fenerbahçe21102 114
9.Kasımpaşa21012 1-13
10.BB Erzurumspor21013 303
11.Sivasspor21012 3-13
12.Kayserispor21011 2-13
13.Konyaspor10100 001
14.Gaziantep FK20113 5-21
15.Trabzonspor20111 3-21
16.Gençlerbirliği20110 3-21
17.Yeni Malatya20111 4-31
18.Denizlispor20111 5-41
19.MKE Ankaragücü10011 2-10
20.Ç. Rizespor20021 4-30
21.Başakşehir20020 4-40

HAVA DURUMU

28 Eylül 2020 PAZARTESİ
24°
  • SAL 27.7°
  • ÇAR 23.2°
  • PER 23.3°

DÖVİZ KURLARI

  • BIST -
    -
  • ALTIN
    -
  • DOLAR
    -
  • EURO
    -

ŞANS OYUNU SONUÇLARI