FLAŞ HABER:
Ana Sayfa Çevre, Güncel 11.03.2019 46 Görüntüleme

HAVA KİRLİLİĞİNDE KAÇINCI SIRADAYIZ?

Dünya hava kalitesi endeksi verilerine göre her 10 kişiden 9’u her nefes alışında sağlığa zararlı hava soluyor.

AirVisual ve Greenpeace derneğinin hazırladığı 2018 Hava Kalitesi Raporu’nda, dünya genelinde 3 bin kentten alınan veriler incelendi. ürkiye 21,9 partikül ile 73 ülkenin bulunduğu listede 31’inci sırada yer aldı.

Rapora göre Afrika ve Orta Doğu’da ölçümlerin yapıldığı kentlerin tamamında, havadaki metreküpe düşen zararlı partikül oranı Dünya Sağlık Örgütü’nün kabul edilebilir saydığı (PM2.5) oranın üzerinde. Güney Asya’daki şehirlerin yüzde 99’u, Güneydoğu Asya’nın yüzde 95 ve Doğu Asya’nın yüzde 89’u zararlı hava soluyor.

DSÖ’ye göre metreküp başına 25 mikrogram partikül madde, hava kirliliğinde en üst sınır. Buna PM2.5 sınırı deniyor. 100’ün üzerinde kaydedilen oranlar sağlığa zararlı, 250’nin üzerindeki ölçümün ise alarm seviyesi olduğu belirtiliyor.

Ölümlerin en büyük nedenlerinden biri kirli hava solumak

Raporu hazırlayanlar, çoğu bölgede anlık veri toplanamadığından DSÖ’nün PM2.5 sınırını aşan kentlerin sayısının çok daha fazla olduğunu tahmin ediyor.

Her yıl 7 milyon prematüre ölüme neden olan hava kirliliği, erken ölümleri tetikleyen dördüncü en büyük neden olarak görülüyor.

Küresel çapta yıllık 225 milyar dolarlık faturası olan kirli hava ayrıca insan ömrünü en fazla kısaltan etkenlerin başında geliyor.

Türkiye kaçıncı sırada?

Ülkelerin genelinde yıllık ortalamaya bakıldığında, geçen yıl Bangladeş, metreküp başına ortalama 97,1 partikül ile en kirli havayı soluyan ülke oldu. Sırasıyla Pakistan, Hindistan ve Afganistan ilk 4’de yer aldı.

Türkiye 21,9 partikül ile 73 ülkenin bulunduğu listede 31’inci sırada yer aldı.

Havası en temiz ülke ise 5 partikül ile İzlanda olurken, Finlandiya, Avustralya ve Estonya sıralamayı takip etti.

Başkentler baz alındığında son dönemlerde sıkça hava kirliliği haberleri ile gündeme gelen Yeni Delhi 2018’in en kirli havasına sahip şehri oldu. Hindistan’ın başkentinde geçen yılki metreküp başına ortalama partikül oranı 113,5 olarak belirlendi. Bu oran Aralık 2018’de 218’e ulaşmıştı.

Havadaki partikül oranı en yüksek 26,8, en düşük 13,5 olan Ankara ise sıralamada 31’inci oldu. Başkentliler en temiz havayı mayıs ve eylül ayında soludu.

Türkiye geneline bakıldığında ‘kötü’, ‘sağlıksız’ ve ‘hassas’ seviyeler dikkat çekerken, gökdelenlerin kirlilikteki etkisine vurgu yapıldı. Ayrıca, rakamlar İstanbul – Esenyurt’un 282 gün zehir soluduğunu ortaya koydu.
İstanbul’da hava kalitesi geçtiğimiz haftaya göre bir nebze olsun iyileşirken, Sinop Boyabat ve Tokat Turhal’da hava kalitesi ‘kötü’. Düzce ve Iğdır’da hava kalitesi bir derece daha iyi, ‘sağlıksız’ düzeyinde. Zonguldak, Ordu, Tekirdağ, Bolu, Amasya, Yozgat, Siirt, Urfa, Osmaniye, İzmir, Aydın, Manisa, Muğla’da ise ‘hassas’ hava seviyesi devam ediyor.
TÜRKİYE’DEKİ KİRLİLİK AVRUPA’NIN ÇOK ÜSTÜNDE”

Çevre Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi üyesi Kübra Ayçiçek, Türkiye’deki hava kirliliği sınır değerlerinin Avrupa Birliği ve Dünya Sağlık Örgütü’nün belirlediği sınır değerlerinin üzerinde olduğunu söyledi. Ayçiçek, “Türkiye’de iyi/orta olarak tanımlanan hava kalitesi ABD ve Avrupa açısından değerlendirdiğimizde kirli sayılıyor” dedi.
İstanbul Esenyurt’ta bu sınırın 126 gün aşıldığını örnek gösteren Ayçiçek, “Bunu Avrupa’ya göre değerlendirseydik, muhtemelen Esenyurt’un 365 gün kirli hava soluduğunu görecektik” diye konuştu.
GÖKDELENLER HAVA KİRLİLİĞİNDE BAŞ FAKTÖR

Ayçiçek, “İstanbul’da ve dünyadaki yüksek yapılar hava kirliliği açısından başat faktörlerden bir tanesi. İstanbul’un rüzgar yönü kuzeyde ormanlar bulunuyor. Kuzey ormanlarını korumak oradan gelecek temiz havayı da korumak anlamına geliyor. Çünkü kuzeyden gelen temiz hava İstanbul’un içlerine kadar yayılıyor. Ulaşabilen miktar da yüksek kulelere çarptığı zaman şehrin içine temiz hava erişemiyor. Şehrin içinde kirlilik birikmesine neden oluyor” dedi.
KİRLİLİK 10 GÜNDEN FAZLA SÜRÜYORSA ÖNLEM ALINMALI

ABD’de sınır değerinin 3 kez aşılması halinde acil önlemler alındığını belirten Ayçiçek Türkiye’de böyle bir sınırlama olmadığının altını çizerek, “Eğer 10 gün boyunca bir bölge kötü havaya maruz kalıyorsa oranın halkına gerekirse maskeler dağıtılmalı, sokağa çıkmamaları uyarılarında bulunulması ve önlem almaları gerektiği söylenir. Yöneticilerin önlem alması gerekir” diye konuştu.
Dr. Nilüfer Aykaç Kongar: Temiz havada büyüyen bir çocuğun akciğeri ile kirli havada büyüyen bir çocuk arasında ciddi bir fark var.

HAVA KİRLİLİĞİNDEN ÖLÜM TRAFİK KAZALARININ 6 KATI

Türk Tabipleri Birliği (TTB), Türk Toraks Derneği (TTD), Çevre için Hekimler Derneği, Greenpeace, Halk Sağlığı Uzmanları Derneği (HASUDER) gibi örgütlerin bir araya gelerek oluşturduğu Temiz Hava Platformu bileşenlerinden Toraks Derneği, Hava Kirliliği Dönem Grubu Eş Başkanı Dr. Nilüfer Aykaç Kongar, hava kirliliğinin çok önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu söyledi.
Kongar, son birkaç haftadır göğüs hastalıkları alanına başvuranların sayısında ciddi bir artış olduğunu belirtti. Her ne kadar raporlara hava kirlliği ‘ölüm sebebi’ olarak geçmese de hava kirliliğinin akciğer, kalp ve sinir sistemi üzerinde ciddi etkilerinin olduğunu anlatan göğüs hastalıkları uzmanı Kongar, astım, kronik bronşit, solumun yolları enfeksiyonu, kalp krizi, kalp yetmezliği gibi sağlık sorunlarının yaşandığına dikkat çekti.
OECD verilerinden örnek gösteren Dr. Kongar, “Dünyada yılda 7 milyon insan hava kirliliği nedeniyle ölüyor. OECD raporlarına göre geçen sene Türkiye’de hava kirliliği nedeniyle hayatını kaybeden kişi sayısı 29 bin kişi. Bu oran trafik kazalarında hayatını kaybedenlerin 6 katı kadar” dedi.
Hava kirliliğini belirleyen faktörler arasında kömür kullanımı ve “kentsel dönüşüm” faaliyetleri yer alıyor.

ESENYURT 282 GÜN ZEHİR SOLUDU

Çevre Mühendisleri Odasının yaptığı araştırmaya göre de , 2015 yılında hava kirliliğinin kritik seviyeye ulaştığı iller arasında İstanbul, Ankara, Bolu, Edirne-Keşan, Düzce, İzmir ve Iğdır yer alıyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre sadece 35 gün aşılabilecek partikül madde değerleri Düzce’de 232 gün iken, Bolu’da 151 gün, Keşan 228 gün ile bu sınırı çoktan aştı. İstanbul’da Yenibosna semti ile Kadıköy ve Esenyurt ilçeleri hava kirliliğinin en üst seviyeye ulaştığı yerler arasında.
Partikül madde sınır değerleri Yenibosna’da 181 gün, Esenyurt’ta 282 gün, Kadıköy’de 116 gün aşıldı. Ankara’da ise hava kirliliğinin olduğu yerler, trafiğin yoğun olduğu Sıhhiye, Bahçelievler, Dikmen, Cebeci ve Keçiören gibi ilçeler.
Haber Merkezi

Tema Tasarım | Osgaka.com